Eumelanin và Pheomelanin: Yếu tố quan trọng tạo nên màu sắc của tóc là chủ đề giúp giải thích vì sao mỗi người sinh ra đã có màu tóc khác nhau, từ đen, nâu cho đến vàng hoe hay đỏ tự nhiên. Hai loại sắc tố này được sản sinh bởi tế bào melanocyte nằm tại nang tóc, tỷ lệ và lượng của từng loại sẽ quyết định tông màu tóc cuối cùng. Ngoài yếu tố di truyền, sự thay đổi của hai sắc tố này theo tuổi tác cũng chính là nguyên nhân khiến tóc dần chuyển sang màu xám hoặc trắng. Bài viết từ Siêu Thị Mỹ Phẩm sẽ giúp bạn hiểu rõ bản chất, cơ chế hoạt động và ứng dụng thực tế của Eumelanin và Pheomelanin trong việc chăm sóc mái tóc.
Eumelanin và Pheomelanin: Yếu tố quan trọng tạo nên màu sắc của tóc
Màu tóc tự nhiên của con người được quyết định bởi sắc tố melanin, chất được sản sinh từ các tế bào chuyên biệt gọi melanocyte, nằm tại phần chân của nang tóc. Melanin có hai dạng chính tồn tại trong tóc người là eumelanin và pheomelanin, mỗi loại mang đặc điểm màu sắc riêng biệt và cùng phối hợp để tạo nên toàn bộ dải màu tóc tự nhiên mà con người có thể có.

Eumelanin là gì?
Eumelanin là sắc tố có tông màu nâu đến đen, được chia thành hai loại nhỏ hơn là eumelanin đen và eumelanin nâu. Lượng eumelanin đen càng nhiều, tóc càng có màu đen đậm, trong khi lượng eumelanin đen thấp sẽ cho ra tóc màu xám nhạt hoặc trắng. Với eumelanin nâu, nồng độ thấp thường tạo ra tóc vàng nhạt, còn nồng độ cao hơn sẽ cho ra tóc màu nâu rõ rệt.
Pheomelanin là gì?
Pheomelanin là sắc tố mang tông màu đỏ đến cam vàng, tồn tại ở mọi người với lượng ít nhiều khác nhau chứ không riêng gì người có tóc đỏ. Người có tóc đỏ tự nhiên thường sở hữu lượng pheomelanin vượt trội so với eumelanin, trong khi ở hầu hết người có tóc đen hoặc nâu, pheomelanin vẫn hiện diện nhưng với tỷ lệ thấp hơn nhiều so với eumelanin.
Tỷ lệ hai sắc tố quyết định màu tóc như thế nào?
Màu tóc không chỉ phụ thuộc vào việc cơ thể có loại sắc tố nào, mà còn phụ thuộc rất nhiều vào tỷ lệ và tổng lượng của cả eumelanin lẫn pheomelanin cùng tồn tại trong sợi tóc.

Vai trò của gen MC1R trong việc sản sinh sắc tố tóc
Gen MC1R đóng vai trò như một công tắc điều khiển, quyết định melanocyte sẽ ưu tiên sản sinh loại sắc tố nào. Khi gen này hoạt động bình thường, cơ thể có xu hướng tạo ra nhiều eumelanin hơn. Ngược lại, nếu gen MC1R gặp một số biến đổi làm giảm chức năng, quá trình sản sinh sắc tố sẽ nghiêng về phía pheomelanin nhiều hơn, đây cũng là lý do chính khiến một số người có mái tóc đỏ tự nhiên. Ngoài MC1R, còn nhiều gen khác cùng tham gia vào quá trình điều chỉnh lượng eumelanin, góp phần tạo nên sự đa dạng giữa các tông màu đen, nâu và vàng.
Vì sao tóc chuyển bạc khi tuổi tác tăng dần
Theo thời gian, hoạt động của tế bào melanocyte tại nang tóc có xu hướng suy giảm dần, khiến lượng eumelanin và pheomelanin được sản sinh ngày càng ít đi. Khi melanocyte ngừng hoạt động hoàn toàn, sợi tóc mọc ra sẽ không còn chứa sắc tố, dẫn đến hiện tượng tóc chuyển sang màu xám rồi trắng theo thời gian. Đây là quá trình sinh lý tự nhiên, tuy tốc độ diễn ra nhanh hay chậm còn phụ thuộc vào yếu tố di truyền và tình trạng sức khỏe của mỗi người.
Xem thêm: TOP 9 TPCN, thuốc mọc tóc hàng đầu được tin dùng hiện nay
Ứng dụng thực tế khi hiểu rõ về Eumelanin và Pheomelanin
Việc nắm rõ vai trò của hai loại sắc tố này không chỉ mang tính lý thuyết mà còn có nhiều ứng dụng hữu ích trong việc chăm sóc và tạo kiểu tóc hàng ngày.

Giải thích hiện tượng tóc ngả màu cam khi tẩy hoặc nhuộm
Một hiện tượng khá quen thuộc mà nhiều người gặp phải khi tẩy tóc là mái tóc thường chuyển sang màu cam hoặc đỏ trước khi đạt được tông màu sáng mong muốn. Nguyên nhân đến từ việc eumelanin có cấu trúc kém bền hơn, dễ bị phân hủy nhanh khi tiếp xúc với chất tẩy, trong khi pheomelanin lại bền hơn và phân hủy chậm hơn nhiều. Kết quả là trong quá trình tẩy, phần eumelanin mất đi trước, để lộ ra tông màu cam đỏ đặc trưng của pheomelanin còn sót lại trong sợi tóc.
Lưu ý chăm sóc tóc phù hợp với từng loại sắc tố
Tóc có tỷ lệ pheomelanin cao, thường gặp ở người tóc đỏ hoặc tóc vàng sáng màu, có xu hướng nhạy cảm hơn với tia cực tím do khả năng bảo vệ khỏi ánh nắng kém hơn so với eumelanin. Vì vậy, nhóm tóc này thường cần được chăm sóc kỹ hơn khi tiếp xúc nhiều với ánh nắng, nên ưu tiên sản phẩm dưỡng tóc có khả năng chống nắng hoặc phục hồi để hạn chế tình trạng khô xơ, phai màu nhanh.
Eumelanin và Pheomelanin: Yếu tố quan trọng tạo nên màu sắc của tóc, điều cần ghi nhớ
Nhìn chung, hiểu rõ Eumelanin và Pheomelanin: Yếu tố quan trọng tạo nên màu sắc của tóc giúp mỗi người có cái nhìn khoa học hơn về màu tóc tự nhiên của bản thân, đồng thời hỗ trợ đưa ra lựa chọn phù hợp khi tạo kiểu, nhuộm hoặc chăm sóc tóc theo đúng đặc điểm sắc tố mình đang sở hữu.
Kết luận
Eumelanin và Pheomelanin: Yếu tố quan trọng tạo nên màu sắc của tóc là kiến thức nền tảng giúp giải thích vì sao con người có sự đa dạng về màu tóc tự nhiên, từ đen, nâu cho đến vàng và đỏ. Tỷ lệ giữa hai sắc tố này, cùng với ảnh hưởng của gen di truyền và quá trình lão hóa, quyết định toàn bộ tông màu tóc trong suốt cuộc đời mỗi người. Hiểu rõ cơ chế này không chỉ thỏa mãn tò mò về mặt khoa học mà còn giúp bạn chăm sóc và tạo kiểu tóc phù hợp hơn với đặc điểm sắc tố tự nhiên của mình.
Tài liệu tham khảo
Live Science. (2023, August 10). Nearly 170 genes determine hair, skin and eye color, CRISPR study reveals. https://www.livescience.com/health/genetics/nearly-170-genes-determine-hair-skin-and-eye-color-crispr-study-reveals
Lona Durazo, F. (2021, November 9). Studying the complex genetics behind hair colour reveals how melanin affects us. The Conversation. https://theconversation.com/studying-the-complex-genetics-behind-hair-colour-reveals-how-melanin-affects-us-171088
MedlinePlus. (n.d.). Hair color. U.S. National Library of Medicine. https://medlineplus.gov/genetics/understanding/traits/haircolor/
The Trichological Society. (n.d.). Hair pigmentation chemistry. https://www.hairscientists.org/hair-pigmentation-chemistry
